Psikanaliz Yazıları 32 – Söz ve İmge

Psikanaliz söze dayalı bir düşün alanı olsa da kurucusu Freud başından beri düş ve düşlemi psikanalitik uğraşın en önemli unsurlarından biri olarak görmüştür. Psikanaliz Yazılarının 32. sayısının dosyası da birbirinden ayrı düşünülemeyecek bu iki kavrama; imge ve söze ayrıldı.

Yazısında söz ve imge arasında salınan psikanalitik uğraşı tarif eden Talat Parman, Freud’un tanımıyla bilinç/bilinçdışı ayrımına denk gelen şey tasarımları ve söz tasarımlarından başlayarak; çağdaş psikanalizin bir çok önemli yazar psikanalistin, psikanalitik uğraş sırasında imgeyi de söz kadar önemli görmesi gereken bir çalışma içinde olmasını önerdiğine vurgu yapıyor. Jean Claude Rolland ise düşteki ve analizdeki ortak süreci işlediği yazısında analitik aygıtı değerlendirirken analizde söze gelenle düşte ortaya çıkanı ilişkilendirerek, iki sürecin de başvurduğu “dil düzlemi” ve “imgesel düşünce” yoluyla ruhsal alanın yeniden düzenlendiğini anlatıyor. Avner Bergstein, yazısında takıntılılık üzerinden, sözel olarak güçlü görülenin arkasında görünmez kalan otistik ve ilkel psikotik öğeler ve onların zihinselleşmemiş katmanları ile çalışmaya vurgu yapıyor. Burada sözelleştirmeler, simgesel iletişimden çok, değişimlere karşı öngörebilir ve kontrol edebilir bir tümgüçlülük haline işaret etmektedir. Ruhsal dönüşüm, terapötik olarak çatışmalı arzuları yorumlamaktan ziyade, söze dökülemez olanın şimdiki zamanda ve aktarımda ilk kez yaşanarak çalışıldığında sağlanabilir. Gamze Özçürümez Bilgili, Freud’un Afazi üzerine yazdığı makalesinden hareketle, Freud’un Düşlerin Yorumundan önce, simge oluşumunu ve dil gelişiminin kökenlerini bedene, dürtülere, duygulanımlara ve ilk nesne ilişkilerinin ruhsal duyumsal deneyimlerine, bir başka deyişle imgelere dayandırdığını aktardığı yazısında, sözcüklerin beyinde ancak duygusal yönü ve bağlamsal çağrışımları ile tasarım haline geldiğini anlatıyor. Metin boyunca nesnenin yokluğunda uyanan arzu ortaya çıkan imgenin, anne babayla iletişim üzerinden sözcük tasarımları haline geldiği, tasarımın varlığının ötekinin varlığına bağlı olduğu, divandaki süreçle de ilişkilendirilerek tartışılmaktadır.

32. Sayının dosya dışı yazılarında ise ilk olarak Juliet Mitchell, toplumsal cinsiyetin yapılandırılması ve savaş halinin toplumun yapılanmasındaki rolünün nasıl içiçe geçtiğini ele alıyor. Alternatif bir soru olarak neden saldırmamayı öğreniriz sorusunun arkasından giden Mitchell, savaşın hayvani şiddetimizden değil şiddettin yasaklanmasından kaynaklandığını öne sürüyor. Bu yolla “kardeş travması” na ulaşan yazar, yatay düzlemdeki Annenin kanununa varıyor ve Annenin kanununun kardeş katlini ve kardeş ensestini yasakladığını belirtiyor. Fethi Benslama ise yazısında bugünkü islami hareketlere bakarak islam adına müslümanlığın tanımının nasıl yapıldığını anlatıyor. Seküler olanın aksine bu ideolojinin, topluluğun öznesini yarattığından söz etmekte ve öznellikler arası süren bu savaşta politikanın yaşamın değil ölümün hizmetine girdiğini belirtmektedir. Kafka’nın Metamorfoz’unu psikanalitik bir bakışla ele alan Ali Algın Köşkdere, yazısında düşünülemez hatırlanamaz bir travmatik preödipal dönemin, ilerleyemeyen bir regresyonun nasıl kelimelere döküldüğünü ve Gregor’la özdeşleşen okurun nasıl gerçekliğin sınırlarında dolaştığını aktarıyor. Hande Kılınç Kunt, annenin sesini izleyen yazısında, Bollas’ın düşüncesi üzerinden dönüşüm yaratan estetik deneyimin, annenin bakımı ve çocuğun deneyimi üzerinden şekillendiğini anlatıyor. Yetişkinlerin, estetik anları ararken aslında annenin estetik deneyimini aradıklarını dile getiren Kunt, bu anlamda müzik dinlemenin erken dönem işitselliğiyle bağlarını inceliyor ve dinleme hem analist hem de analizan için çok önemli olduğuna vurgu yaparak psikanalizde müziğin rolünü sorguluyor. Dosya dışının son yazısında Paris Psikosomatik Enstitüsü’nün kurucularından Michel de M’uzan’ı ve onun ileri sürdüğü ruhsal kimera, kimliksizleşme, kimlik skandalı gibi kavramlarını ele alan Talat Parman, bu önemli psikanalistin sanatsal yaratıcılık ile psikanalitik uğraş arasında nasıl köprüler kurduğuna vurgu yapıyor.

Son olarak okurlar, 32. sayıda Psikanaliz Yazıları’nın 15. Yaşı dolayısıyla yapılan kutlamada derginin yayın kurulu üyeleri Talat Parman, Ayça Gürdal Küey, Evrem Tilki ve Behice Boran’ın yaptığı konuşmaların metinlerinin yer aldığı bir de ek dosya bulacaklar.

İçindekiler

Sunuş
Talat Parman

Önsöz
Talat Parman

İmge ve söz arasında psikanalitik uğraş
Talat Parman

Düşteki ve analizdeki ortak süreç
Jean Claude Rolland / çeviren Orçun Türkay

Takıntılılık: duygusal hakikatle karşılaşmanın düzenlenmesi
Avner Bergstein /çeviren Ali Algın Köşkdere

Sözün ve imgenin nüvesi: afazi üzerine
Gamze Özçürümez Bilgili

Dosya ötesi
Savaş: kardeşler ve toplumsal cinsiyet
Juliet Mitchell / çeviren Pınar Padar, Evrem Tilki

Günümüzde islam’da özne sorunu
Fethi Benslama /Çeviren İsmail Yerguz

Kafka’nın “dönüşüm”ü: preödipalin dile gelişi
Ali Algın Köşkdere

Annemin öğrettiği şarkılar
Hande Kılınç Kunt

Bir psikanalist: michel de m’uzan
Talat Parman

Psikanaliz Yazıları’nın 15. Yılı:
Psikanaliz yazıları’nın kısa tarihi ve psikanalizi yazmak ve okumak
Talat Parman

Yıkıcılığa rağmen yaratıcılığı ve yazıyı koruyabilmek
Ayça Gürdal Küey

Mutfaktan içeri
Evrem Tilki

Nereden başladık, neler getirdik
Behice Boran

İngilizce özetler

Etkinlik duyuruları

Bir Konuk Bir Kuram 10: Fethi Benslama ile “Günümüzde İslam’da Özne Sorunu”

İSTANBUL PSİKANALİZ DERNEĞİ
(Uluslararası Psikanaliz Birliği )
2015 YILI ETKİNLİKLERİ
BİR KONUK, BİR KURAM – 10

Fethi Benslama
“Günümüzde İslam’da Özne Sorunu”

20 Haziran 2015 Cumartesi
Aynalı Geçit

PROGRAM

9.00 Kayıt
9.30- 11.00 Konferans
Günümüzde İslam’da özne sorunu Fethi Benslama
Moderatör: Talat Parman
11.00-11.30 Kahve ikramı
11.30-13.00 Konferans üzerine tartışma
Fethi Benslama Talat Parman
13.00-14.30 Öğle arası
14.30-16.00 Olgu sunumu ve tartışma
Olgu sunumu: Perge Akgün
Tartışanlar: Fethi Benslama, Elda Abrevaya

Bu yıl onucusunu düzenlediğimiz Bir Konuk Bir Kuram etkinliğinde bu kez günümüz politik sorunlarını psikanalizden yola çıkarak yorumlayan bir psikanalisti ağırlayacağız.
Tunus asıllı Fransız psikanalist Fethi Benslama, Paris Diderot Üniversitesi Psikanalitik İncelemeler Formasyon ve Araştırma Birimi (UFR d’Etudes psychanalytiques) ve Paris Uygarlıklar Enstitüsünün (Institut des Humanités da Paris) müdürüdür. Fethi Benslama göçmenlik, sürgünlük, ergenlik ve din konularıyla ilgilenmekte ve özellikle günümüzde giderek ağırlık kazanan köktenci eğilimler üzerinde çalışmaktadır. 1990-2003 yılları arasında yayınlanan kültürler ve disiplinler arası “Cahiers Intersignes” dergisini yönetmiştir. Benslama’nın Salman Rushdie’yi savunan Allak bullak eden Kurgu (Une Fiction Troublante-1989) ve Tunus halkının demokratik başkaldırısını destekleyen Aniden Devrim! Tunus’tan Arap Dünyasına (Soudain la Révolution! De la Tunisie au Monde Arabe-2011) kitapları hayli ilgi görmüştür. Ancak onun en önemli yapıtı 2002’de yayınladığı ve Türkçeye İslam’ın Psikanalizi (İletişim yay. 2005) başlığıyla çevrilen “Psychanalyse à l’épreuve de l’Islam”dır.
Fethi Benslama bu konferansında son kitabının da (İslam’da Öznellikler Savaşı La Guerre des Subjectivités en Islam-2014) konusu olan İslam ülkelerindeki güncel krizi, psikanalitik yaklaşımla ele aldığı ve “öznellikler savaşı” olarak adlandırdığı bir kuramsal çerçevede tartışacaktır.
.
Etkinlik dili: Türkçedir. Fethi Benslama’nın konferansı Fransızcadan Türkçeye çevrilecektir.
Etkinlik yeri: Aynalı Geçit, Avrupa Pasajı,2.Kat Galatasaray-İstanbul
——————————————————————————————-
Kayıt ücreti: 100 TL, IPA formasyonda aday 90 TL, İPD formasyonda aday 80 TL,
Öğrenci-Asistan: 60 TL (belge zorunlu)
Önceden kayıt yapılmayacaktır. Etkinliğe katılmak isteyenler
etkinlik günü saat 9.00’da gelerek kayıt yaptırabilirler.
Bilgi için: İstanbul Psikanaliz Derneği
Tel/Faks: 0212.266 32 11 e-mail: istanbulpsikanaliz@yahoo.com http://www.istanbulpsikanalizdernegi.com

Psikanaliz Yazıları 30 – Wilfred R. Bion

Yayın Yönetmeni: Talat Parman
Kapak Tasarımı: Canan Suner
Yayınevi: Bağlam Yayıncılık / Psikanaliz Buluşmaları Dizisi

İçindekiler / Contents

Sunuş / Presentation
Talat Parman

Önsöz / Preface
Elda Abrevaya

Yeniden wilfred ruprecht bion / Once again wilfred ruprecht bion
Talat Parman

Bİon’un psikoza psikanalitik yaklaşımı / Bion’s psychoanalytic approach to psychosis
Elda Abrevaya

Psikotik kişiliklerin psikotik olmayanlardan ayrımı / Differentiation of the psychotic from the non-psychotic personalities
W.R. Bion
Çeviren / Translated by Pınar Padar

Bağlara saldırı / Attack on linking
W.R. Bion
Çevirenler / Translated by Ayşegül Sütçü, Gamze Özçürümez

Gerçeklik ve kurmacalar / Reality and ƒictions
Antonino Ferro
Çeviren / Translated by Feramerz Ayadi

Aktarım ve hakikat / Transference and truth
Monica Horovitz
Çeviren / Translated by Talat Parman

Dosya ötesi / other topics

Siyah kuğu – olgunlaşan dişiliğin dehşet verici tutkusu / Black swan – the monstrous passion of female adolescence
Parfen Laszig
ÇevirenLER / Translated by Reyhan Çabuker, Canan Yıldırım

Başlangıçta baba vardı / At the beginning was the father
Elda Abrevaya

Zaman ve kurmaca – çerçeve ve süreç / Time and ƒiction – setting and process
Elisabeth Skale
Çeviren / Translated by Şeyda Öztürk

İngilizce özetler / Summaries

Etkinlik duyuruları / Activities

Psikanaliz Tarihin İzinde 2: Tarihe Katlanmak

İSTANBUL PSİKANALİZ DERNEĞİ

(ULUSLARARASI PSİKANALİZ BİRLİĞİ)
2015 ETKİNLİKLERİ

PSİKANALİZ TARİHİN İZİNDE 2

“TARİHE KATLANMAK”

19 NİSAN PAZAR

CEZAYİR ETKİNLİK MERKEZİ

PROGRAM
10.00 Açılış Konuşmaları
10.30-12.00 Panel
Mehmet Ö. Alkan : “Tarihin münkirleri ve müminleri:
1915 Soykırımını hatırlamak-anlamak-anmak”
Moderatör:  Talat Parman
12.00-12.30 Ara
12.30-14.00 Konferans: Stephen Frosh
“Tanımanın ötesinde: etkin tanıklık ve karşılaşmanın politikası”
Moderatör. Bahar Tanyaş
14.00-15.00  Öğle arası
15.00- 16.30 Panel
Talat Parman: “Geçmiş ne zaman tarih olur?”
Behice Boran: “Katlanılamayanı karşılamak”
Alper Şahin: “Kardeş katli”
Moderatör: Vehbi Keser
16.30-17.00 Ara
17.00-18.30 Panel
Serpil Doğan: “Pepuk: acının ve utancın sesi”
İshak Saygılı: “Bilincin bağrına bastırılan”
İlker Özyıldırım: “Tarihin havını tersine taramak”
Moderatör: Zehra Karaburçak Ünsal
Müzik dinletisi: Nevzat Karakış “Bastırılmış türküler”
Etkinliğe katılım ücretsizdir
Yer: Cezayir Toplantı Salonları Hayriye Caddesi 12, Galatasaray, Beyoğlu, İstanbul (Galatasaray Lisesi arkası)
İstanbul Psikanaliz Derneği
Tel/Faks: 0212.247 75 05   istanbulpsikanaliz@yahoo.com   http://www.istanbulpsikanalizdernegi. com
Etkinlikte konferans verecek olan Stephen Frosh, Londra Üniversitesi Birkbeck College’de Psikoloji Profesörüdür ve uzun yıllar Tavistock’ta danışman klinik psikolog olarak görev almıştır. Çalışma alanları arasında psikanaliz, psikososyal/nitel araştırma yöntemleri, ilişkisel etik, sosyal kimlikler ve ırkçılık yer almaktadır.
Etkinlikte Türkçe çevirisi dağıtılacak olan konferansının İngilizce özeti aşağıdadır.
Beyond Recognition
Stephen Frosh
The context for this paper is an attempt to think through the possibilities and challenges of nonviolent resistance, with the shadow of the Israel-Palestine conflict looming over it. Drawing on the work of Jessica Benjamin, I outline how a theory of recognition becomes one of acknowledgement through the inclusion of a notion of a witnessing ‘third’. This third is actively implicated in the injury caused by oppression and is called upon to do something about it. I go on to use Judith Butler’s account of the challenge of nonviolence to draw out some lessons on issues of vulnerability, cohabitation and justice. Finally, I return to the question of the kind of witnessing that might make a difference.

Freud ve Türkçe edebiyat

cefrande.org sistesi, Talat Parman ve Leyla Erbil gibi isimlerle Freud’un edebiyatla ilişkisi üzerine konuşmuş ve psikanalitik okuma için eleştirmenlerin önerdiği edebiyat metinlerinden ufak bir derleme yapmış. Söyleşiden tadımlık alıntılar şöyle:

Psikanaliz, doğumu sırasında karşılaştı edebiyatla. Bu karşılaşmanın nedeni bir arayıştır. Sigmund Freud, yazarların bilim adamlarından çok daha ileride olduklarını düşünüyordu. – Talat Parman

‘Madam Bovary benim’ diyordu Flaubert. Şimdi ne zaman ki bir erkek Madam Bovary romanını okuyup ‘O, benim’ diyebiliyorsa, tüm cinsel önyargılarını bırakıp bir kadınla özdeşleşebiliyorsa, psikanalitik okuma yapmaya başlamış demektir.  – Bülent Somay

Freud-edebiyat etkileşimine edebiyat cephesinden baktığımızda, onun bilinçaltı kuramının edebiyat tarihindeki en büyük paradigma değişimine ivme veren etmenlerden biri olduğunu görürüz. – Yıldız Ecevit

Türkiye’de psikanalizin direkt etkisinden pek söz edemeyiz. Sait Faik’in bazı yol açıcı öyküleri ve İkinci Yeni Şiiri arasında ilişkiler kurulmuşsa da, bunların çok bilinçli olmadığını söylemek gerekir. O yıllarda Freud’un yapıtları doğru dürüst çevrilememişti bile Türkçeye. – Ahmet Oktay

‘Yorum’a dayalı okuma, psikanalitik söylemin edebi söyleme dönüştürülmesini mümkün kılar. – Hilmi Yavuz

Sigmund Freud’un büyüklüğünü kabul etmek bugün artık bir marifet olmaktan çıktı. Ancak 1950’lerden başlayarak sanat ve edebiyatta Marks ve Freud sözcüklerinin yan yana getirilmesi bir küfür sayılıyordu. – Leyla Erbil

Eleştirmenlerin önerdiği kitap listesi ve söyleşilerin tamamı için tıklayın.